Zweetdoek

Telkens als ik een nieuwe computer koop, realiseer ik mij dat ik een klein vermogen zou hebben uitgespaard als ik 10 of 15 jaar later geboren zou zijn. Stel je toch eens voor dat de eerste die ik zou hebben gekocht de laptop zou zijn die ik nu heb. U, en ik al helemaal niet, wil niet weten hoeveel geld, tijd en ergernis die nare dingen mij hebben gekost. Te beginnen met een 8084 door naar het ‘snelheidsmonster’ de 286 en dan succeslieflijk een 3- en 486 Pentium 1 tot en met 4, ik heb ze allemaal gehad. O, was ik maar 10 jaar jonger. Wat schetst mijn verbazing dat ik onlangs een jonge vent hoorde zeggen dat hij 10 jaar eerder geleefd had willen hebben en het was nog wel iemand die voor zijn werk met computers werkt ook.

Nu hadden we het toen hij dat zei niet over computers maar over muziek en ja dan kan ik mij er wel weer iets bij voorstellen. Ik denk dat we allemaal wel eens nagedacht hebben over een tijd in het verleden waarin we geleefd zou willen hebben. Als kind leken mij de Middeleeuwen wel wat met al die ridders, tijdens mijn jeugd miste ik het wel een klein beetje dat ik niet met mijn oudere zus mee kon in het spannende nachtleven van de hippies aan het begin van de zeventiger jaren. Als je het mij nu zou vragen denk ik dat ik wel iets zou hebben met de negentiende eeuw. Deze eeuw spreekt mij tot de verbeelding omdat er zoveel is gebeurd.

De negentiende eeuw duurde anders dan je zou verwachten niet van 1 januari 1800 tot 31 december 1899 maar is historisch gezien meer het tijdvak wat wordt begrensd door het einde van de Franse bezetting en de Eerste Wereldoorlog. Dus van 1813 tot 1914. Tijdens die eerste oorlog van de Franse bezetting werd Europa losgerukt van het Feodale stelsel wat we kenden vanaf de Middeleeuwen, waarin het (politieke) leven werd gekenmerkt door de adel en koningen. Dit losmakingsproces werd voor een belangrijk deel voltooid tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Nu moet ik toegeven dat de hele negentiende eeuw wel een beetje een lange periode is om helemaal mee te maken maar als je het had volgehouden dan had je wel heel veel meegemaakt. Veel huidige ontwikkelingen zijn toen ingezet. Sociale ontwikkelingen, om maar wat te noemen: Het typische kapitalisme en de opkomst van de arbeidersklasse, de vakbonden, de arbeiderspartijen en het communisme. Op het gebied van de wetenschap en techniek, door de uitvinding van de stoommachine, de industriële revolutie, maar ook de elektrische verlichting, de grammofoonplaat, de fotografie, de trein en de auto. Voor ons Nederlanders -en dat is de richting waar ik op wil- was het ontstaan van het koningschap ook een bijzondere ontwikkeling. Het was de tijd waarin de verenigde provincies der Nederlanden een staat werden en de Oranje stadhouders, koningen. Toch was het ook de eeuw waarin de Liberalen zich al inzetten voor de democratie en Thorbecke Koning Willem II de pen op de keel zette om de grondwet te tekenen die ons burgerrechten en een gekozen regering gaf, wat de macht van de koning sterk beperkte. Wat heeft het Wilhelmina gespeten dat ze niet meer bij de mobilisatie was betrokken toen de Duitsers tijdens de Eerste Wereldoorlog België in een molshoop veranderden in de strijd met de Fransen. Zeker toen het spannend werd omdat de kans groot was dat deze oosterbuur via Limburg een kortere route daar naar toe zou gaan nemen.

We hadden het al niet meer zo op ons koningshuis toen Wilhelmina met Juliana en Berhard bij het begin van de Tweede Wereldoorlog het land verliet. Toch veranderde dit snel toen ze eenmaal in Engeland was. Je zou kunnen zeggen dat ze daar meer invloed had op het volk dan ze ooit had kunnen hebben in Nederland. Ondanks dat haar ministers in ballingschap graag invloed hadden gehad op wat ze allemaal te zeggen had in haar toespraken tot het volk via Radio Oranje, dulde ze daar geen inspraak in. Zo groeide ze in het buitenland uit tot een symbool van Nederlands verzet.

Dit verzet was echt niet zo groot in Nederland als het bij de bevrijding leek. De meeste Nederlanders waren brave burgers voor de Duitsers. Maar ook al had het koningschap door de loop van de 19 e eeuw voor veel mensen aan inhoud en kracht verloren, voor een kleine groep Nederlanders was zij, al was ze gescheiden van haar volk en ook al leek zij niet zoveel meer te vertellen te hebben in ons land, de Koningin! Zij geloofden in haar, bleven haar trouw en zij wisten zeker dat de dag spoedig zou aanbreken dat de vijand zou zijn verslagen en zij weer voet op Nederlandse bodem zou zetten.

Misschien vindt u het een grote stap, maar als ik lees in het evangelie dat, na Jezus’ opstanding, de zweetdoek die om zijn hoofd had gezeten, was gescheiden en op een andere plaats lag dan de overige windsels, dan moet ik aan een vergelijkbare situatie denken.

Het lijkt wel alsof in dat simpele gegeven duidelijk wordt gemaakt dat het Hoofd (Christus) dan binnenkort van het lichaam (de gemeente) zal worden gescheiden en zijn gemeente moet achterlaten op deze aarde waar vreemde overheden de scepter zwaaien. Jezus zal dan spoedig naar de hemel gaan zodat we Hem niet meer kunnen zien. Hij spreekt daarvandaan nog wel, maar er zijn er nog maar zo weinig die hun zender op zijn toespraak afstemmen. Toch staat het voor mij vast: ook al denken mensen nu, door de veranderingen die er zijn geweest, niet meer zo hoog van zijn koningschap, Hij is de Koning en Hij zal binnenkort de vijand verslaan en weer voet zetten op deze aarde. Niemand anders heeft daar recht op zijn koningschap. Dan zal de gemeente, het lichaam van Christus en het Hoofd weer verenigd zijn, voor eeuwig. Dan zal het een tijd zijn waarin we als mensen elkaar ook zullen begrijpen en niet meer naar de wapens grijpen om een conflict op te lossen, dan zal er geen honger meer voor de een en zinloosheid meer voor de ander zijn. Wie weet welke prachtige ontwikkelingen en uitvindingen er dan nog zullen komen. Als je het mij nu zou vragen, dan is dat de tijd waarin ik nu het liefst zal willen leven.

Kees_Middelbeek