Wat is een visioen?

Wat is een visioen?

We lezen in het eerste vers van de Openbaring dat Jezus de Openbaring door een engel aan Johannes zond.

“De openbaring van Jezus Christus die God Hem heeft gegeven om zijn dienstknechten te tonen wat spoedig moet gebeuren en Hij heeft die door zijn engel gezonden en zijn dienstknecht Johannes gegeven.”

Die engel heeft dus een belangrijke rol als bemiddelaar van het visioen. In hoofdstuk 22: 6 zien we dat bevestigd:
“De Here de God van de heilige profeten heeft Zijn engel gezonden om Zijn dienstknechten te laten zien wat er met spoed  moet gebeuren” 

Het hele visioen is dus door bemiddeling van één enkele engel gegeven. Niets of niemand van wat Johannes gaat zien is er fysiek aanwezig. Johannes beschrijft zijn reactie op de engel in vers 8:

“en toen ik ze gehoord en gezien had, viel ik neer om te aanbidden voor de voeten van de engel die mij deze dingen liet zien. En hij zei tegen mij: Pas op dat u dat niet doet! Want ik ben een mededienstknecht van u en van uw broeders.”

Johannes is zo onder de indruk van dit alles dat hij de engel wil aanbidden.

De profeet Zacharia krijgt een visioen dat ook lijkt te worden gebracht door één enkele engel.

“Ik zei: Mijn Heere, wat betekenen deze dingen? Toen zei de Engel Die met mij sprak tegen mij: Ík zal u laten zien wat deze  dingen betekenen. Zacharia 1:9”

Hoe moeten we ons een visioen voorstellen?

  • Is het als een soort film die tegen de lucht wordt geprojecteerd?
  • Is het een 3D schouwspel waar je in rond kunt lopen?
  • Hoe verhouden zich de personen tot elkaar?

Tijdens de Openbaring legt Jezus op een zeker moment zijn hand op Johannes om hem gerust te stellen.  Aangenomen mag worden dat Johannes die hand ook voelde. Maar hoe kun je een hand voelen van iemand die een onderdeel is van een visioen, van iemand die er lichamelijk dus zelf niet is?  De oplossing moet mogelijk worden gezocht in de geestelijke staat waarin Johannes op dat moment is. In vers 10 wat we zojuist hebben overgeslagen, zegt Johannes:

“Ik was in de geest op de dag van de Here en hoorde achter mij een luide stem als een bazuin.”  De NBG vertaling van 1951 vertaalt dit met: 10  Ik kwam in vervoering des geestes op de dag des Heren, en ik hoorde achter mij een luide stem, als van een bazuin, 

Een vergelijkbare situatie zien we in Handelingen

“En hij (Petrus) werd hongerig en verlangde te eten, en terwijl men iets gereed maakte, geraakte hij in zinsverrukking,  en hij zag de hemel geopend en een voorwerp nederdalen in de vorm van een groot laken, dat aan de vier hoeken neergelaten werd op de aarde;  hierin bevonden zich allerlei viervoetige en kruipende dieren der aarde en allerlei vogelen des hemels.  En er kwam een stem tot hem: Sta op, Petrus, slacht en eet!” Handelingen 10: 10 

Het woord zinsverrukking komt van het Griekse woord ekstasis, wat wij als extase kennen. Ook Paulus beschrijft zoiets. in 2 Corinthiërs 12:2

Ik ken namelijk een mens in Christus, veertien jaar is het geleden-of het in het lichaam gebeurde, weet ik niet; of buiten het lichaam, ik weet het niet; God weet het-dat zo iemand tot in de derde hemel werd opgenomen. 

Johannes is ook in de geest als hij dit alles ziet. Hij ziet het niet met zijn natuurlijke, maar met zijn ‘geestelijke’ ogen. Later merkt hij ook op

En hij voerde mij in de geest weg naar een woestijn. En ik zag een vrouw zitten op een scharlakenrood beest. Openbaring 17: 3 

In Openbaring 21:10  lezen we:
En hij voerde mij weg in de geest op een grote en hoge berg, en hij toonde mij de heilige stad, Jeruzalem, nederdalende uit de hemel, van God;

Elders komen we in de Bijbel ook visioenen tegen. Daniël kreeg op een zeker moment een visioen waarvan hij de   reacties van de omstanders beschrijft. Dit visioen lijkt wel wat op wat we hier gaan zien:

4 Op de vierentwintigste dag nu van de eerste maand, terwijl ik mij aan de oever van de grote rivier, dat is de Tigris, bevond,  5  sloeg ik mijn ogen op en zie, daar zag ik een man in linnen klederen gekleed en de lendenen omgord met goud van Ufaz; 6  zijn lichaam was als turkoois, zijn gelaat schitterde gelijk de bliksem, zijn ogen waren als vurige fakkels, zijn armen en voeten glanzend van gepolijst koper, en het geluid van zijn woorden als het gedruis van een menigte. 7  Alleen ik, Daniel, zag dat  gezicht, maar de mannen die bij mij waren, zagen het niet; doch een grote schrik overviel hen, zodat zij vluchtten en zich verborgen; (Daniël 10)

Deze mannen zagen het niet, maar merkten wel dat er iets aan de hand was. Wat een visioen precies is, is misschien niet goed te zeggen. We kunnen er wel een aantal kenmerken van beschrijven:

  1. De ontvanger raakt in geestvervoering.
  2. Een visioen is heel levensecht.
  3. Een visioen kan worden ‘getransporteerd’  (door een engel) die ze aan de profeet toont.
  4. Ook blijkt dat een visioen niet door iedereen die in het gezichtsveld van de profeet is, kan worden gezien, maar
  5. soms merken ze wel dat er wat aan de hand is.
  6. Personages die worden getoond in het visioen kunnen, klaarblijkelijk wel interactief op hun omgeving reageren.

Misschien is de dynamiek van een visioen enigszins te vergelijken met een droom.

  1. Dromen spelen zich ook af in onze geest.
  2. Ze kunnen heel levensecht zijn en
  3. we kunnen met personen die fysiek niet aanwezig in de droom spreken en ze reageren ook op wat we zeggen. Het meest fascinerende daarvan is  toch wel dat we al dromende niet weten wat de persoon met wie we in gesprek zijn in onze droom gaat zeggen, terwijl toch ook die tekst uit ons eigen brein of geest moet voortkomen.

God spreek ook wel door dromen.

Bekend is hoe Jozef, de vader van Jezus, door dromen werd geleid. De geestvervoering is dus net als een droom een soort situatie waarin onze geest open staat voor een andere dimensie. Met dat verschil, dat we God niet kunnen dwingen ons een visioen te geven als we een dergelijke situatie zouden proberen op te roepen. We hebben geen idee wat zich een weg zou kunnen vinden als we zelf zouden proberen in geestvervoering te komen.

Ik heb mij hier beperkt tot Bijbelse visioenen.
Een visioen is misschien het best te begrijpen als een blik in een geestelijke wereld. Het is om die reden ook niet voor niets dat Profeten in het Oude Testament, zieners werden genoemd. God toonde ze iets wat Hij van belang acht. Daarom ligt er ook een sterke roep in woorden van de profeten om ze serieus te nemen.

Kees Middelbeek
Main Studies
Leiden