Ontdek wie of wat de Alfa en Omega is?

Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is en Die was en Die komt, de Almachtige. Openbaring 1: 8 8

Wat betekent De Alfa en Omega?

De Alfa en Omega worden in de Bijbel als symbool voor God gebruikt. Ze zijn de eerste en laatste letter van het Griekse alfabet. Ze onderstrepen dat de Here God het Begin en het Einde is. Bestuderen we wat er in de Openbaring staat over de Alfa en Omega, dan zien we dat ze ook veel duidelijk maken over de eenheid van de Vader en de Zoon.

Drie-eenheid

Keltische knoop als beeld van de drie-eenheid.
Alpha en Omega

Binnen het christelijk geloof wordt uitgegaan van een drie-een God. (Vader, Zoon en Heilige Geest). Toen Jezus op aarde was sprak Hij regelmatig over Zijn Vader. Het was duidelijk dat Hij daarmee JHWH (Jahweh), de God van Israël bedoelde.

De God van Israël heeft zich in het Oude Testamant echter nooit eerder heel expliciet geopenbaard als een drie-een God. Het volk Israël verwachtte wel een Messias, maar dat dat in zekere zin Jahweh zelf zou zijn, was niet vanzelfsprekend. Toch zegt Jezus tijdens zijn tijd op aarde genoeg over zichzelf en de relatie van Hem tot Zijn Vader om te weten dat Hij en de Vader één zijn

Hoe heeft de kerk de drie-eenheid uitgelegd?

Als er één ding is waar de kerk moeite mee heeft om uit te leggen naar de wereld om zich heen, dan is het wel hoe dat dan zit. Is Jezus God? Is Hij mens? Is Hij het beide? Als Jezus dan God was, was dan zoals sommigen zeggen “de hemel leeg” toen hij op aarde was? En als Hij dan mens was, was de mensheid dan door de inspanning van een mens met God verzoend? En als Hij dat kon, waarom konden dan niet alle mensen zichzelf met God verzoenen? Bovendien, als Jezus, zoals de Bijbel leert, ons van de zonde heeft vrijgekocht, zijn we dan het eigendom van een mens (Jezus) en niet van God? Het is niet helemaal verwonderlijk dat de jonge kerk tot het concilie van Chalcedon in 451 n.C.., niet goed kon uitleggen hoe nu die relatie van de Vader tot de Zoon en de Geest is.

Wat zegt de Openbaring over de Godheid van Jezus?

Het is in het bijzonder de Openbaring die ons veel informatie geeft over de Godheid van Jezus en over de relatie van God de Vader tot de Zoon. Hoewel het een illusie is om te veronderstellen dat we op basis van deze informatie een afgeronde Theologie zou kunnen formuleren over de drie-eenheid.

Theologie

Het woord theologie is een samenvoeging van het woord Theos, wat God betekent en Logos wat woord, leer of spreken over, betekent. Theologie is dus spreken over God. Iedereen is dus in zekere zin theoloog. Iedereen heeft een (uitgesproken) mening over God. ‘De (Bijbelse) Theologie’ probeert systematisch te spreken over God. Ze probeert, zo goed en zo kwaad als dat gaat, dingen te zeggen over wie God is, hoe Hij de aarde heeft geschapen, wat Zijn relatie tot het kwaad en het lijden is, hoe genadig of rechtvaardig Hij is, maar dus ook, hoe we de drie-eenheid moeten begrijpen. Voor een goed begrip: studie van de bijbel is niet altijd theologie. We kunnen de tekst bestuderen, de context de geschiedenis van waarin de schrijver of de eerste lezers leefde en uitspraken doen over hoe we de tekst zouden kunnen begrijpen, zonder dat we bezig zijn met theologie. Het wordt pas theologie als we op basis van de tekst uitspraken gaan doen (gaan spreken) over God en hoe zijn relatie is tot ons en de schepping.

Wat ik wil doen is teksten waarin de aanduiding Alfa en Omega staan op een rij zetten en kijken of er wat gezegd kan worden over de vraag of we het hier over God de Vader of de Zoon gaat.

1. Alfa en Omega = De Almachtige = JHWH

Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is en Die was en Die komt, de Almachtige. Openbaring 1:8

Deze tekst is de tekst van dit vers waar we het hier over hebben.

De Alfa en Omega is de Heere is. Ja, zoals we zien, zelfs ‘De Almachtige’. In het Oude Testament openbaart God zich op meerde manieren als de Almachtige. Een van zijn namen is Jahweh (JHWH) maar ook ‘De Almachtige’ (El Shadday) Dit komt in de Bijbel voor het eerst voor in Genesis 17:1. Daar staat:

“Toen Abram negenennegentig jaar oud was, verscheen de HEERE (dit is Jahweh) aan Abram en zei tegen hem: Ik ben God, de Almachtige (El Shadday)! Wandel voor Mijn aangezicht en wees oprecht.”

Daaruit volgt

Het is dus veilig om te zeggen dat God, zoals Hij zich in het Oude Testament openbaart als Jahweh en El Shadday en de Persoon die zich hier voorstelt als de Almachtige (-Alfa en Omega) dezelfde zijn.

2. Alfa en Omega = Die is en Die was en Die komt

laten we nog eens naar de tekst uit het eerste hoofdstuk van Openbaring kijken:

Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is en Die was en Die komt, de Almachtige. Openbaring 1:8

We zien dat de Alfa en Omega dezelfde Persoon is als Hij ‘Die is, die was en Die die komt’. Dit wijst ook naar Jezus. Het is immers Zijn komst die we verwachten.

3. Alfa en Omega = Eerste en Laatste

Maar het gaat verder. De volgende tekst uit Openbaring waar wordt gesproken over de Alfa en Omega, komen we al heel snel na ons vorige vers (8) tegen. In vers 11 staat:

die zei: Ik ben de Alfa en de Omega, de Eerste en de Laatste. Openbaring 1:11

De Alfa en Omega wordt hier ook weer in één adem genoemd met de ‘Eerste en de Laatste’. Johannes gaat verder met het beschrijven van de Persoon die hij ziet en wat hij hoort. In vers 17 – 18 zegt de Zoon des Mensen die Johannes beschrijft van zichzelf dat Hij de Alfa en Omega is:

En toen ik Hem zag, viel ik als dood aan Zijn voeten, en Hij legde Zijn rechterhand op mij en zei tegen mij: Wees niet bevreesd, Ik ben de Eerste en de Laatste, en de Levende, en Ik ben dood geweest en zie, Ik ben levend tot in alle eeuwigheid. Amen. En Ik heb de sleutels van het rijk van de dood en van de dood zelf.

Waar de tekst betrekking op heeft is wat Johannes ‘De Zoon des Mensen’ noemt. Dat dit hier Christus is blijk ook daaruit dat het Jezus is

4. Alfa en Omega = Jezus

Dat de Alfa en Omega naar Jezus zelf verwijst wordt nog duidelijker in het laatste hoofdstuk van de Openbaring (22:12 – 16) Het is daar waar Jezus zegt:

En zie, Ik (Jezus KM) kom spoedig en Mijn loon is bij Mij om aan ieder te vergelden zoals zijn werk zal zijn. 13 Ik ben de Alfa, en de Omega, het Begin en het Einde, de Eerste en de Laatste. 14 Zalig zijn zij die Zijn geboden doen, zodat zij recht mogen hebben op de Boom des levens, en opdat zij door de poorten de stad mogen binnengaan. 15 Maar buiten bevinden zich de honden, de tovenaars, de ontuchtplegers, de moordenaars, de afgodendienaars en ieder die de leugen liefheeft en doet. 16 Ik, Jezus, heb Mijn engel gezonden om bij u in de gemeenten van deze dingen te getuigen. Ik ben de Wortel en het Nageslacht van David, de blinkende Morgenster.

Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, de Eerste en de Laatste. Ik Jezus heb mijn engel gezonden. Ik ben de Wortel en het Nageslacht van David.

Hieruit blijkt

  • 1 Alfa en Omega = De Almachtige = JHWH
  •    JHWH de Almachtige = de Alfa en Omega.
  • 2 Alfa en Omega = Die is en Die was en Die komt 
  •    Jezus is het die komt
  • 3 Alfa en Omega = Eerste en Laatste
  •    Jezus is de ‘Eerste en de Laatste’
  • 4 Alfa  en Omega = Jezus = JHWH

Deze dingen tonen dat zowel JHWH als Jezus de Alfa en Omega is. Dat opent perspectief om de drie-eenheid (een beetje) kunnen begrijpen.

Conclusie

De Vader en de Zoon zijn niet twee wezenlijk verschillende entiteiten die zich samen met de heilige Geest, bevinden in het wezen van de drie-ene God. Hoe we de relatie van de Vader tot de Zoon tot de Heilige Geest moeten beschrijven is een mysterie. Voor alsnog komen we met het beschrijven van de drie-eenheid vaak niet veel verder dan het benoemen wat het niet is.

Misschien kunnen we de drie-eenheid enigszins begrijpelijk te maken is als we het vergelijken met het mysterie van ziel, geest en lichaam van de mens. Je kunt niet van het ene spreken zonder het andere.

“Ik ben de Alfa en de Omega, Hij ‘Die is en Die was en Die komt’, het Begin en het Einde” zegt de Christus “Die is Die was en Die komt’, de HEERE (Jahweh) de Almachtige (El Shadday)”.

Hoe je ook naar de tekst bekijkt, het blijkt aldoor om Christus te gaan Die van zichzelf zegt dat Hij en de Vader één zijn. Het is geen veelheid van personen, maar één God in een veelheid van gedaanten. Het gaat (in de Openbaring) om het openbaar worden van God de Vader in en door Christus. En door Christus alleen. Johannes wordt er niet moe van om de grootheid en diversiteit van God de Vader in Christus te benadrukken.

Uit De studie over de Openbaring, elders op de site
Kees Middelbeek
Main Studies
Leiden